filosofie

‘Over gewoonte en opvoeding’

Hoofdstuk uit een essaybundeltje van Francis_Bacon_  waarin hij stelt:

Hier is over nagedacht, bewonderde ik. Tot ik verder las.
Hij had het hier beter bij kunnen laten.
Hij predikt voornamelijk ten voordele van de gewoonte.  Lijdende veroordeelden, Spartanen, boetedoende monniken, allen zijn gehard door de aangeleerde gewoonte niet te klagen. Macht der gewoonte. Prima.
Maar dat het samenspel van neiging, omgeving en gewoonte genuanceerder is en vaak moeilijk te sturen in de opvoeding, daarover rept hij niet.
Een gedachte als vaststaand feit de wereld in slingeren
En dan zegt hij ook nog dit:
Het zoveelste staaltje filosofie dat niet meer voorstelt dan wat moeder ons voorhield: ‘Gedraag je!’
=

gewoonten

Gewoonten en aanwendsels

Vaak zijn ze zo diep ingesleten dat ze niet meer weg te branden zijn.
Bij huisgenoten die aan elkaar gewend zijn hoeft dat geen probleem te zijn, zolang het om draaglijke gewoonten gaat. En er een beetje sturing is door ouders, onderwijzers en andere opvoeders. We leren netjes te eten. Niet te wiebelen en te snoffen, uitgebreid te krabben of met een been te wippen. Ook op school gelden regels, pennen en irritante tikdingetjes worden verboden. (nog steeds?)
Het lijkt heel streng maar het gaat spelenderwijs en vlugger met oudere broes/zussen. Het hoort bij een redelijk aangepast gedrag.
Over het algemeen komt het goed behalve op kinderfeestjs maar die zijn van een andere orde.

En dan tref je iemand die het bloed onder je nagels vandaan haalt met een ellendig aanwensel. Deze week nog.
Iemand die zijn koffie slurpt. Dat was nog te behappen, een tweede kop bied ik niet aan
Erger is dat hij, sinds hij  niet meer rookt, speelt met lucifers. Een halfvol rammelend doosje.
Opgooien en vangen, opgooien en vangen, opgooien en vangen, van de ene naar de andere hand verplaatsen, op tafel leggen en wegschieten, opgooien en… zoals pa zou zeggen: ik werd er kreessie van.
Ik durfde niets te zeggen.
Net toen ik hem zou wurgen ging de telefoon. Halleluja. Het was een korte boodschap maar brak de spanning, dat gaf me voldoende moed om  een einde aan het bezoek te maken.

Ik heb geen hypergevoelige aandoeningen.
Alleen: kom me niet aan met gefriemel, trilbeen, zoemgeluidjes, malende kaken en andere  dingen waarnaar je gaat kijken en luisteren.
Dan ben je je leven niet zeker.
==

Geen categorie

Schemeren

Daar houd ik van.
Je zult niet vaak de grote plafondlampen zien branden in onze huiskamer. Die zijn zelden nodig, voorheen alleen gebruikt voor spellen of feestmaaltijden.
Er is één voorwaarde: ik moet genoeg licht hebben om te lezen, schrijven of om iets anders te doen. Ik zou niet weten wat ik moest beginnen als ik alleen maar kon zitten en tv kijken, ook het spelen met Internet ben ik af en toe beu. En dan zit je maar te zitten.

Je kunt best schemeren met voldoende licht als je het maar goed verdeelt. Om die reden hangt/staat er in bijna elke hoek een lamp. Samen met de tv, het licht dat uit de keuken valt en eventueel een paar kaarsen is het een goede verhouding. Geen duistere plekken.
‘Licht spreidt gezellgheid’ was een oude reclameslogan die helemaal waar was. Het is stemmig.
In dit verband herinner ik me het zuinige gedoe van vroeger. Te kleine peertjes in gang, kelders en wc, na gebruik on-mid-del-lijk uitdraaien want weet je wel hoeveel stroom dat kost? Wat was ik bang, grote schaduwen die met je meeliepen. Een belangrijk aspect i.v.m licht.
Vaak moest de grote lamp aan, er werd gebreid, sokken gestopt, gelezen of gekaart en dergelijke. Maar dan moesten de kleine schemerlampjes uit. Scheelde in stroom.
Uiteraard snap ik het wel. Lage inkomens, geen ledlampen, meestal 1 loon per gezin.
Later werd het financieel beter, toch bleef de zuinigheid en werden ze er rijker van?
Welnee, het was een gewoonte die je in veel huishoudens zag.  Bijna een traditie.

De stroomkosten van het huidige witgoed liggen heel wat hoger, daar let ik op maar dat heeft niets met schemeren te maken.
Trouwens, was- en vaatwasmachines kunnen in het donker draaien.
Alleen met stofzuigen lukt het niet zo goed.
Dat doe ik daarom overdag.
==