Klassefoto

Nicht stuurt volgend verhaaltje

Op een dag kwam na schooltijd de moeder van het vriendje van mijn zoon naar me toe. Ze was hoogst verontwaardigd: ‘Onze jongens staan niet op de klassenfoto.’  Ik had die nog niet gezien.
Ze ging direct naar de juf. Het was dagenlang het onderwerp van gesprek op het schoolplein. Ik had met de juf te doen. Ze was er helemaal ontdaan van en ze had er geen idee van hoe dat nou kon gebeuren.
Toen stelde ik mijn zoon de meest voor de hand liggende vraag: ‘Waarom staan jullie er niet op?’ Zoonlief: ‘We hadden ons verstopt.’ Vader vroeg waarom. Zoon: ‘We hadden geen zin in een foto.’
Ik stuurde de vader vorige week een berichtje: ‘We zijn 500 euro misgelopen.’ De vader begreep me direct. ‘Misschien wel meer’, merkte hij later op.
‘De juf had niet goed opgelet, dus was de veiligheid van de kinderen niet gewaarborgd.’

Even terzijde: de zoon is fotograaf geworden.

Was dat domweg uit het hoofd leren echt zo verkeerd?

‘Je bent aan de heidenen overgeleverd.’
Een gezegde van mijn moeder, wie anders.  Ze zou het gezegd hebben bij de berichten over IS.
Ze kende er veel, teveel naar onze smaak, we vonden het gezeur maar voor haar was het heel gewoon om ze te onthouden. Ze had er tientallen paraat, misschien wel meer.
Haar generatie (ze was van 1918) leerde allerlei dingen uit het hoofd. Bij ons huiswerk topografie vertelde ze prompt hoeveel plaatsen er in Nederland waren: ‘1100, in onze tijd.’ We zuchtten. ‘Ja Moe, dank U wel.’ (tutoyeren was nog niet aan de orde).
Alle tafels werden moeiteloos opgedreund, hoofdrekenen was een makkie.
Invallen der Noormannen: 800 – 1000, ongeveer de tijd van Karel de Grote.
Columbus op Amerika: 1492.
Enzovoorts. En dat niet alleen, ze kregen er ook uitleg bij.
Toen we verhuisden van Wormer naar Katwijk bij Cuijk kon ze precies aangeven waar het lag, dat de Maas regelmatig overstroomde en de Duitse grens hemelsbreed betrekklijk dichtbij was.
Ze leerden er toen wat af.

Op onze Lagere School kregen we ook nog rijtjes en lijstjes, in veel mindere mate. Het schoolhoofd moest er niets van hebben. Daar leren jullie niets mee, zei ze, het is gemakzuchtig. Belangrijker is dat je de stof begrijpt.
Het werd toendertijd een hot item en toegegeven, er verbeterde het een en ander in de manier van lesgeven. Al leerden we nog steeds uit het hoofd: Groningen met de hoofdstad Groningen, Friesland met de hoofdstad Leeuwarden…
Toch betwijfel ik of uit-het-hoofd-leren fout was. Niet omdat vroeger alles beter was, het is een handige manier om de vereiste leerstof in een kinderhoofd te stampen.
Nog altijd beter dan eindeloze uitleg die ongeïnteresseerde leerlingen toch niet oppikken.
En: bleven kinderen er dom bij?
Dat wil er bij mij niet in.