taal

Dialectfreaks

Mooi, die anjers.
   – Dat zijn fletten.
Huh?
   –  Zo heetten ze vroeger  maar dat weet jij natuurlijk niet.
Mompelend er achteraan: – Die flauwe frollie tegenwoordig.
Ze stond op haar eigen woordgebruik.
Luiers was flauwekul voor ‘doeken’.
 – Menstruatie heette eigenlijk ‘de regels’.  Prima  hoor maar een buitenstaander begreep niet alles.

In eigen kring hadden we ook zo iemand, die sprak plat Zaans alsof hij er een hoofdprijs mee had gewonnen.
Hij promootte zijn taal en gebruikte woorden die al lang verjaard waren  (stienen en bienen, peerd en gait), een keer nam hij de telefoon op met: ‘Ja met main’, ik viel stil van verbazing.
Het lijkt grappig, toch kon ik het maar matig waarderen.  Dialecten zijn voor thuisgebruik en carnaval, een nietkenner mag ook wat zeggen.
Streng? Misschien.
Ik verwacht dat mensen, naast hun dialect, ook de nationale taal spreken. Maar ik moet toegeven dat dat lastig wordt wanneer je elke dag alleen je huistaal hoort en vroeger was dat vaak het geval.
En heel eerlijk gezegd, zelf spreek ik ook niet altijd correct. Shame en bloos
===

45 gedachten over “Dialectfreaks

  1. Ik ben gek op dialecten, maar fatsoenlijk Nederlands hoort er ook bij!
    Soms vind ik het leuk om weer een oud woord van stal te halen, dialect of niet…… sommige woorden vind ik te leuk om niet te gebruiken.
    Dus als er een paar piepkleine sneeuwvlokjes vallen dan zeg ik net als mijn moeder vroeger: “Het krokt!” …… en zo zijn er wel meer woorden. Vroeger begroetten wij elkaar in Monnickendam met “Moh” en soms “Morrie” (ik denk dat het van goedeMORgen afkomt, maar geen idee of dat klopt). Ik hoor het weinig meer en dat vind ik jammer….. toevallig begroette vandaag iemand mij zo….. ze zat op de fiets en ik keek tegen de zon in, dus ik heb geen flauw idee wie het was.

    Geliked door 3 people

  2. Ik vind het leuk om te horen waar iemand ongeveer vandaan komt. Zoveel talen/dialecten in ons kleine landje (en België ook)! In mijn jeugd was het mogelijk dat een, zeg maar, Dokkumer niet kon communiceren met een, zeg maar, Roermonder. Ik denk niet dat dat nog zo is. Ofschoon geen geboren Groninger word ik graag met een opgewekt ‘moi’ begroet. 🙂 Het is natuurlijk wel belangrijk om wanneer de situatie erom vraagt een gemeenschappelijke taal te (kunnen) spreken!

    Geliked door 1 persoon

    1. Laten horen waar je vandaan komt is iets anders dan koppig plat blijven spreken.De mevrouw die ik aanhaalde deed dat overal, verstond je haar niet dan riep ze wat harder.
      Nee, ik ben geen voorstander van dialecten maar we spreken er allemaal een. Wereldkwaal. ☻

      Geliked door 1 persoon

        1. Dat moest ik even opzoeken Bertie. De molleboon, dat is een geroosterde paardeboon en dat is weer een soort tuinboon, die gegeten worden als snack, is de bijnaam voor de Stadgroninger, hier ook ‘Stadjer’ genoemd. Een scheldwoord is het niet, maar helemaal zonder spot is het ook niet. Ik denk dat de naam vooral wordt, of werd, gebruikt door de Ommelanders. Het Ommeland, alles in de provincie Groningen buiten de Stad, heeft lange tijd een moeizame verhouding met de stad gehad. Ik lees in Wikipedia dat men in het verleden voorzitters van wijkraden koos door ze blindelings een boon uit een zakje te laten nemen. Nam je een witte boon in plaats van een zwarte dan werd je voor dat jaar kiesman voor de leden van het stadsbestuur.

          Geliked door 1 persoon

  3. Wij spreken meestal wel AN, maar dan niet zo afgestoft. Dat vind ik nogal kunstmatig.

    Op TV noemde ooit iemand dat “tussentaal”. Het is dan wél AN maar met woorden die wij als AN aanleerden en die taalpuristen van de lijst hebben geschrapt, zoals “plezant”. En ik, echt waar, dwars als ik ben, vertik het om “leuk” te gebruiken.

    Sommige woorden vind je dan terug als: “Belgisch Nederlands”. Wel ik ben een Belg en voel me niet geroepen om alles te gaan vervangen omdat een paar -zelfverklaarde taalkenners- die woorden willen schrappen.

    Met Luc gaat het gewoon in het dialect hoor.

    Geliked door 1 persoon

    1. Ook een dialect waarmee ik veel moeite heb, ik verstond er maar een enkel woord an toen we logeerden in Rijckholt. Later belde er af en toe iemand uit Geleen. Hij zong, ook als hij Nederlands praatte.

      Like

  4. Ja en? Ik ben in Mokum opgegroeid, kan Amsterdams spreken als ik wil, kan ook Drents zijn van de invloeden van Friese taal erbij, gezien de grens streek waar mijn opa was geboren, maar toch leerde ik ABN te spreken en ook thuis werd dat gedaan, maar inderdaad, er zijn woorden als ik ze nu in het Fries hoor, dat ik denk, of zelfs roep.. oh ja, dat zei mijn opa ook altijd zo, hahaha maar dat was hier en daar een woordje… Dialect werd alleen gesproken onder elkaar bij kleine Omaatje bijv. en dan noch niet eens… gezien mijn generatie en die van mijn moeder al, allemaal in ABN werden opgevoed.

    X

    Geliked door 1 persoon

  5. Heel wat meningen, feiten en fabels gelezen over dialect spreken. Het grappige eraan vind ik wel dat dialect van oorsprong niks meer of minder betekent dan ‘omgangstaal’.
    Mijn werk was door geheel Nederland waar ik lange of korte tijd bij een project was betrokken en heb altijd genoten van de streektalen. Als je een beetje je best doet bereik je gauw het stadium dat ze je niet meer kunnen verkopen waar je bij zit. De klankenbrij die je aanvankelijk over je uitgestort krijgt verandert al gauw in losse woorden en na een paar dagen kun je ook de onderlinge verbanden tussen die woorden vaststellen. Al moet ik eerlijkheidshalve zeggen dat de streektaal van Zeeuws-Vlaanderen voor mij altijd een probleem gebleven is. Daarin ben ik nooit verder gekomen dan herkennen van losse woorden. Mijn excuus is dat ik daar maar een kort project gedaan heb waarbij ik weinig met de lokale bevolking in aanraking kwam.
    Wat me wel opgevallen is, is dat er nergens zoveel dialect gesproken wordt als in ‘Holland’. En dan heb ik het niet over een accent, maar inderdaad gewoon echt ‘plat’. Misschien niet leuk voor ze, maar mijn ervaring is wel dat ‘Echte Amsterdammers’ onder alle omstandigheden hun streektaal blijven praten. Ik ben ooit zover gegaan met iemand dat ik mijn moerstaal, -de Midden-Drentse variant van het Nedersaksisch- ook tegen hem ging gebruiken, waarop hij de voor mij onsterfelijke woorden sprak “Ken jij je moerstaal niet spreken”. Pas op dat moment werd me duidelijk dat hij het Nederlands gewoon niet beheerste en alleen maar dat Jordanees kende. Toevalligerwijs voor mij het smerigste dialect dat Nederland rijk is. Ja, ook een liefhebber van streektaal heeft zijn voorkeuren.

    Geliked door 1 persoon

  6. Een taalliefhebber, begrijp ik.
    Je laatste zin op één na is vermakelijk omdat het doet denken aan mijn moeder die zelf Zaans sprak – ook weinig moois- maar een bloedhekel had aan het Jordanees. En aan Amsterdammers maar dat is een andere kwestie.
    De meeste West-Nederlandse dialecten lijken (in mijn oren) op slordig Nederlands, die van het oosten en zuiden kunnen me ook niet bekoren al klinkt het Oost-Brabants zacht, zoetjes bijna. Familie in Zeeuws-Vlaanderen heb ik tot hun dood niet leren verstaan, die uit Middelburg weer wel.
    De een begrijpt talen eerder dan de ander, denk ik.
    Ik onderken de voorliefde voor dialecten maar begrijp het niet zo. Het lijkt op warmte van een groep mensen onder elkaar maar daar staat tegenover dat anderen buitengesloten worden, iemand dient zich vereerd te voelen als hij ‘erbij mag horen’. Alsof er een ballotage toegepast wordt. Overdreven misschien maar in kleine gemeenschappen kreeg ik dat gevoel.

    Like

    1. Waar ik vooral moeite mee heb is dat veel mensen een streektaal zien als iets minderwaardigs en soms zelfs onbeschaafds dat het liefst van al uitgebannen moet worden. Een streektaal, hoe klein ook, is altijd een volwaardige taal en dient daarom gerespecteerd te worden. Op wereldschaal is het Nederlands ook maar een kleine streektaal en het Letzenburgs kent wereldwijd minder sprekers dan het aantal inwoners dat bijvoorbeeld Drenthe of Zeeland kent. Toch is het een officieel erkende landstaal.
      En voor diegenen die een streektaal onbeschaafd vinden; geen enkele taal is onbeschaafd, de gebruikers ervan kunnen dat wel zijn.
      En ja, hoewel ik al bijna 60 jaar geleden uit Drenthe vertrokken ben en me sindsdien van de landstaal heb moeten bedienen, is mij het Drents nog altijd erg dierbaar en heeft een warm plekje in mijn hart. Ik heb zelfs geleerd om in mijn moerstaal, -Nederlands is nog altijd een vreemde en vooral aangeleerde taal voor me-, te kunnen schrijven.

      Geliked door 1 persoon

      1. Minderwaardig zal ik ze nooit vinden, eerder zijn het de sprekers ervan die een buitenstaander meewarig aankijken en juist daardoor het etiket krijgen: hij weet niet beter. Je ziet dat niet alle ervaringen positief waren.

        Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.