Geweten

Een lastig ding.

In de kindertijd liet het zich al horen, onmerkbaar voor anderen, voelbaar voor mezelf.
De kat wegduwen van je legpuzzel, huilend broertje knijpen, kwaad worden op je moeder.
Minizondetjes die voelden als verraad.  Ik had niet zo kattig moeten zijn, Moortje was alleen maar lief, broertje was alleen maar een jochie dat niet beter wist, moe vroeg alleen maar om een boodschap, aldus het geweten.
Dan dook ik nog verder in een schriftje of boek om mijn schuld te vergeten.
Meestal lukte het, zo niet dan spaarde ik mijn fouten op tot de biecht. Dat was een katholiek bedenksel waar we veel baat bij hadden zolang we klein waren.
Niet lang.
Eenmaal boven de tien jaar begon de twijfel. Pastoor had je dan wel spijt afgedwongen  maar wisten kat, broertje en moeder dat ook? Vast niet en om dat vervelende geweten te sussen gedroeg ik me overdreven lief. Gelukkig hield ik dat nooit lang vol, een dag op zijn hoogst want niemand herkende me daarin.
Later ging het om andere dingen. Ze losten zich allemaal op maar schuldgevoel bleef me manen.
Hoe anderen het hadden weet ik niet, het kindergedrag zal waarschijnlijk herkenbaar zijn.
Zelf leerde ik pas te relativeren bij het volwassen worden al twijfel ik aan de afronding van dat proces.
Ik vind het geweten nog steeds een lastig ding.

Advertenties

21 gedachtes over “Geweten

  1. Ik ook. Het speelde mij vroeger vaak parten. Tot een collega, een psychologe, mij erop wees dat ik té gewetensvol bezig was… dat iets minder gewetensvol zijn beter voor me zou zijn. Dat heb ik geprobeerd… maar dat voelde als ontrouw aan mezelf. Ik heb toen een paar stommiteiten begaan om mijn geweten een hak te zetten. En zie… ook dat lukte niet. Nu ga ik gewoon voort op mijn intuïtie, geweten of niet…

    Liked by 2 people

  2. Ik was een braaf kind, waarschijnlijk TE braaf, maar ooit vertelde ik toch een leugen, dat heb ik geweten, ik kreeg last van mijn geweten!
    We hadden in het centrum een klooster met op de stoep een soort palen met zware kettingen ertussen… daar wilde ik op schommelen met een vriendinnetje….. ik knalde achterover met mijn hoofd keihard op de blauwe stoep…. op mijn achterhoofd gevallen dus!
    Ik voelde mij toch niet goed, dus ging naar huis, op mijzelf mopperend dat ik zo dom en onhandig geweest was….. mijn moeder vroeg meteen wat er gebeurd was en waarom weet ik zelf niet, maar ik loog! Ik vertelde dat ik uitgegleden was over een bananenschil! Een hersenschudding werd vermoed, in een donkere kamer naar bed….. de slaapkamer grenzend aan de gang, de slaapkamer van mijnouders. De bakker kwam aan de deur en ik hoorde mijn moeder het verhaal aan hem vertellen: “Ja, over een bananenschil!” ….ik kon wel door de grond gaan, maar vond het te laat om met de waarheid te komen. Niet katholiek, dus ook geen biecht!
    Jaren later lag ik ziek in de huiskamer, mijn vader was nog niet naar bed en ineens kwam mijn verhaal eruit…. ik had gelogen! Mijn vader maakte er geen probleem van, maar plaagde mij er wel regelmatig mee. Wat was ik opgelucht dat ik eindelijk de waarheid verteld had.

    Liked by 2 people

  3. Volgens mij is het geweten gewoon een ingebouwd mechaniekje, dat we nodig hebben om te kunnen overleven in de groep. De kerken hadden dat al vroeg door en gebruikten het om het gepeupel eronder te houden. Ik heb geen kerkelijke achtergrond, maar heb er ook wel eens last van. Zoon van een politie-agent…..dat is misschien de verklaring. En stommiteiten ontken ik gewoon 🙂

    Liked by 1 persoon

  4. Een quote uit mijn verledense bloggerij:

    quote
    Sommige mensen hebben een geweten gelijk een elastiek, dat rekt mee. Ze kunnen dat ding manipuleren.

    Dat van mij niet, dat is een strakke. Dat ziet alles wit/zwart. En door de loop van de jaren heb ik mezelf wel geleerd om dat zo soms eens de mond te snoeren, zeker als mijn verstand me zegt dat ik gelijk had.
    unquote

    Momenteel zwijgt het in alle toonaarden, het lijkt wel of het dood is.

    Dat is eigenlijk ook best eng, zo met een dood geweten rondlopen.

    😉

    En die biecht? Ik heb daar in die biechtstoel meer gelogen dan ik ze biechtte. Wat weet een kind nu van zonden. Voor mij waren de dingen wat ze waren. Het was een zonde dat ze kinderen deden biechten.

    Liked by 2 people

    1. Een dood geweten, nooit geweten dat het bestond. Is iets anders dan het nooit te hebben gehad..
      Toen we doorhadden dat de biecht niets voorstelde vertelden we nooit meer de waarheid.

      Like

  5. Opgegroeid in de grootste stad, in een wijk waarin je toen aardig voor jezelf moest opkomen om niet onder te gaan in bepaalde stromingen die zeker zouden hebben geleid tot een groot schuld/boetegevoel was de RK-opvoeding bepalend voor de schuldgevoel. De tien geboden leidraad! En ging je daarover heen, een enkele keer en dan tamelijk onschuldig, was de biecht (verplicht op de Lagere School) een handige oplossing. Nooit meer last van schuldcomplexen. Later denk je over je daden wat anders na. Al zijn die 10 geboden nog steeds wel leidraad al beleid ik het geloof al meer dan 50 jaar niet meer actief. Ik zie het maar als normbesef. En dus snap ik weinig van die medelanders die menen dat sommige van die geboden voor hen niet gelden. Daar wringt het meestal dan ook het vaakst voor mijn beoordelingen….

    Liked by 1 persoon

  6. De 10 geboden kwamen ook in andere geloven voor, ze waren in feite de normale gemiddelde leidraad van wat indertijd de norm was. Maar ja, wij moesten er weer zo nodig iets bijzonders van maken

    Liked by 1 persoon

  7. Het Geweten, nou dat mag je wel met een hoofdletter schrijven, die heeft heel wat op zijn geweten.
    Kan vaker veel langer doorzeuren dan je zelf wil en dan jou een schuldgevoel aanpraten, terwijl het zelf maar door gaat. Hans

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s