Taal leeft

Of liever gezegd: de mens leeft. Hij beweegt en neemt zijn taal mee naar anderstaligen.
Het is dan ook te verwachten dat er buitenlandse woorden in elke taal binnensluipen.
Heel goed, het houdt de gesprekken en het menselijk verkeer levendig.
Dialect is een andere zaak. Er zijn (Nederlandse) dialecten die goed klinken, toch lees en hoor ik ze liever niet in druk of radio/tv. Daar valt wel wat op af te dingen: wat weten we van de instromende woorden die zich met de onze mengen? Die zijn misschien wel platter dan plat, we weten immers niet of het dialect- dan wel officiële woorden zijn. (Taalkundigen daargelaten). We accepteren het.
Taal gaat niet altijd mee met ieders smaak.  Soms kom je een leenwoord tegen dat stoort, waarvan niet uit te leggen valt om welke reden.  ‘Kids’ was er zo een,  het werd in 2013 verkozen tot het allerirritantste-woord  terwijl anderen er geen moeite mee hebben.  Ieder heeft zijn persoonlijke voorkeur en tegenzin.
Ook de eigen taal heeft woorden die je liever niet gebruikt en ook hier is het gissen naar de reden van ergernis.
Maar van deze weet ik het wel, ‘roven’ was een woord dat iemand steevast gebruikte voor het afnemen van een speelkaart. ‘Moet ik roven of ben jij aan de beurt?’
Gatverdamme, zeiden we dan, roven zitten op zweren.
Wat hij niet met ons eens was. ‘Dat zijn korsten,’ wees hij ons terecht.
Ja, die zitten aan brood ook.
Voorbeelden van mooie woorden? Die zijn er teveel om op te noemen.
Over taal kun je eindeloos doorlullen.  Of -praten.

Advertenties

10 gedachten over “Taal leeft

  1. Ah taal….. daar ben ik gek op!!!
    Dat buitenlandse woorden binnendringen vind ik normaal, vooral als het om nieuwe begrippen gaat, waar nog geen Nederlands woord voor was……. soms is het buitenlandse woord leuker of simpeler en dat geldt ook voor dialectwoorden. Sommige woorden zijn te leuk om niet vaker te gebruiken. Waar ik moeite mee heb is foute woorden goedkeuren omdat toch bijna iedereen het fout gebruikt. Bijv.: Ooit was waaien een sterk werkwoord, maar omdat half Nederland “het waaide” zei mag dat nu ook….. gelukkig is “het woei” ook nog steeds goed, maar veel mensen denken dat dat fout is, omdat bijna niemand dat meer zegt (ik dus wel!!!). Een woord dat mijn moeder altijd gebruikte en volgens mij dialect is vind ik te mooi om niet te gebruiken: “Krokken”! “Het krokt” zei mijn moeder als er een heel klein beetje motsneeuw viel….. ik heb het van haar overgenomen en gebruik het ook als er wat meer motsneeuw valt.
    Een veel gebruikt, van oorsprong Duits woord en op veel verkeerde manieren geschreven is “sowieso” (zoiezo, zowiezo, zo wie zo, zowieso…. ik heb al veel variaties gezien).

    Liked by 1 persoon

    • Wat mij tegenwoordig ook vaak opvalt is dat mensen woorden in delen hakken….. zo las ik laatst: Te koop: Enkel laarsjes. Je zou denken dat er alleen laarsjes te kopen waren, dat klopte ook wel, maar door de bijgaande foto begreep ik dat het om enkellaarsjes ging. 😀

      Liked by 1 persoon

    • Er zijn wel meer sterke werkwoorden, jagen bijvoorbeeld.
      ‘Krokken’ is volgens mij een Noord-Hollands dialectwoord, google en je weet het. Sowieso gebruik ik ook wel al werd het afgeraden door een van de leraren op de MULO. Het is een handig woord.
      Woorden in tweeën splitsen wordt al langer gedaan, ook op officiële plaatsen. ‘Gemeente werf’, in Uden. Je zou aan iemand willen vragen: waar ligt die gemeente? 🙂

      Like

      • Ja, in zo’n geval vraag ik mij ook af waar die gemeente ligt 😀
        Sowieso wordt heel veel gebruikt, maar zelden goed geschreven.
        Wat ik vreselijk vind is : “Hun hebben”, “Me hond” en “hij is beter als mij”
        Ook “zich beseffen” en “zich irriteren” begint irritant te worden.

        Liked by 1 persoon

  2. Niets mooier dan taal… ik kan er ook zo van genieten en mag er graag mee spelen. Toch zijn er ook altijd woorden of zaken waaraan ik mij erger. Tegenwoordig is dat vooral aan chocomel. Waarom is die K van melk weggelaten? Het is toch chocomelk? Chocomel is bij mijn weten een merk. En daar heb ik ook al een hekel aan, als mensen niet meer zeggen ‘waar is mijn handtas’ maar wel ‘waar is mijn Vuitton’ of ‘ik trek mijn Levi’s wel aan met daaronder een paar Nikes en daarboven mijn Chanelleke… Dus mensen gaan merken dragen, geen kleren meer. Heeft te maken met snobisme.
    Verder vind ik dialecten boeiend. En ook het verschil tussen Vlaams Nederlands en Nederlands Nederlands. Ik lijd aan taalverwarring omdat ik gemixt ben gaan praten, wonend in NL, werkend in B en gehuwd met Nederlander.
    We kunnen hierover een serieuze boom opzetten…

    Liked by 1 persoon

    • Een gespreksonderwerp dat altijd terugkomt. Wij hadden het met Vlaamse schoonfamilie in België, vroeger met een groepje vakantiegangers uit Liège dat wij koppig Luik bleven noemen en ga zo maar door.

      Liked by 1 persoon

  3. Als je dat maar weet, van die boom. Ik werk met Nederlandse collega’s en de taal is nogal dikwijls onderwerp van gesprek, vooral als het over de grappige verschillen gaat.

    😉

    Liked by 1 persoon

    • Grappig is het zeker. Maar ook:
      die vakantiegangers uit Luik verstonden ons maar spraken zelf alleen Waals, of misschien een Luiks dialect..
      Toen we in Charleroi de weg vroegen was het ook een probleem, mijn schoolfrans was niet toereikend en zei spraken geen Nederlands.☺

      Like

  4. De taal is verrijkt met kretologie uit meestal wat verheven taalsoorten uit andere landen. Zo hebben wij erg veel Frans en Duits maar zeker ook Engels in ons vocabulaire (..) om maar wat te noemen. Maar ik ben idd ook niet zo van het algemeen maken van dialecten, onverstaanbare streektalen etc. Ik ben ook een voorstander van een volk, een taal! Niks allerlei talen toestaan als een vorm van Nederlands! Gewoon A.B.N. als voer- en schrijftaal. Straks leven we helemaal langs mekaar heen omdat we domweg niet meer snappen waar het over gaat. In onze stad is het Bargoens ontstaan, afkomstig uit het Jiddisch. Niet altijd even handig, maar toen er nog een grote groep Joods inwoners was, niet onlogisch. Je moet dat nu met een lantaarn zoeken. Paar jaar terug was er een onderzoek vanuit e.o.a. universiteit en die kwam tot de conclusie dat van alle dialecten, het plat Mokums uitblonk in goed gebruik van de uit het ABN bekende woorden, alleen bijzonder uitgesproken. Kom je nu in de Jordaan moet je echt zoeken naar mensen die het nog spreken. Het ABN van de Yuppen (weer zo’n woord) overheerst ook daar. Maar alles liever dat de straattaal van de jeugd die maar niet wil leren hoe onze taal in elkaar steekt. En het eigen gebrabbel overeind houdt als voertaal. Dat brengt op termijn alleen maar ellende.

    Like

  5. Zo zwart zie ik het niet in.
    Taal komt mee met nieuwe inwoners, wordt opgepikt door nieuwe generaties waarvan jongeren graag stoer doen met ‘interessante’ woorden. Als ze op goede scholen maar de officiële voertaal hanteren.
    Ook het verschil tussen ouderen en jongeren is groot, je hoort het aan de streektalen..
    Over plat Mokums kan ik kort zijn: het is een dialect, niet mooier dan andere.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.